Manganese Sulphate (Manganez Sülfat) Nedir?
Manganez sülfat, eser element manganezin çözünür, ekonomik ve yüksek manganez içerikli inorganik tuzudur. Manganez; enerji metabolizması, kemik, bağ dokusu ve antioksidan savunma (Mn-SOD) için gerekli enzimlerin kofaktörüdür. EFSA FEEDAP tarafından biyoyararlanımı referans alınan bir manganez kaynağıdır.
- Molekül formülü: MnSO₄
- CAS numarası: 7785-87-7
- Form: Toz
- Kalite: Gıda / İlaç Kalite
- Manganez(II) sülfat monohidrat (MnSO4·H2O) ~%32,5 elementel manganez (susuz ~%36,4). Yüksek manganez içeriği ve düşük maliyeti nedeniyle özellikle yem ve fortifikasyon premikslerinde yaygın inorganik kaynaktır.
Manganez Sülfat Ne İşe Yarar? Neden Kullanılır?
Manganez sülfat, yüksek elementel manganez içeriği ve düşük maliyetiyle büyük ölçekli fortifikasyon ve yem premiksleri için tercih edilen inorganik manganez kaynağıdır. EFSA'nın onayladığı enerji metabolizması, kemik, bağ dokusu ve oksidatif stresten korunma işlevleriyle konumlanabilir; dar güvenli aralık nedeniyle toplam alım kontrol edilmelidir.
Başlıca kullanım alanları: Takviye Edici Gıda, Hayvan Yemi Katkısı, Gıda Renklendirici, İlaç Sanayisi, Kolloid İmalatı, Kurutma Ortamı.
Takviye Edici Gıdalarda Kullanımı
- Fortifikasyon ve premiks kaynağı: Yüksek elementel manganez içeriği sayesinde multivitamin-mineral premikslerinde ve gıda zenginleştirmede ekonomik bir manganez kaynağı olarak kullanılır (tipik doz NRV 2 mg civarı).
- Toz/tablet formülasyonlar: Çözünür ve stabil olduğu için toz karışımlar ve tabletlerde manganez sağlamak üzere kullanılır; düşük maliyeti büyük ölçekli premikslerde avantajdır.
- Organik formlarla karşılaştırma: Glukonat/kelat gibi organik formlara kıyasla daha yüksek Mn yükü sağlar; tat ve mide toleransı açısından organik formlar bazı ürünlerde tercih edilebilir.
- Düşük doz disiplini: Manganezin dar güvenli aralığı nedeniyle sülfat formuyla da toplam Mn alımı güvenli düzey içinde tutulmalı; takviye dozları düşük seçilir.
Gıda Sanayinde Kullanımı
- Hayvan yemi eser element katkısı: AB'de hayvan yemi premikslerinde yaygın kullanılan eser element kaynağıdır; EFSA FEEDAP tam feed'de tür başına maksimum Mn seviyeleri belirler ve biyoyararlanımda sülfatı referans alır.
- Gıda fortifikasyon kaynağı: Besin öğesi kaynağı olarak gıda takviyelerine ve zenginleştirilmiş gıdalara eklenmek üzere izinli manganez formlarındandır.
Sağlık Üzerindeki Etkileri
Manganez, vücutta çok sayıda temel işlevde rol oynayan bir mineraldir. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından yetkilendirilmiş/değerlendirilmiş başlıca işlevler:
- Enerji metabolizması: Manganez normal enerji üretim metabolizmasına katkıda bulunur (EFSA).
- Kemiğin korunması: Manganez normal kemiğin korunmasına katkıda bulunur (EFSA).
- Bağ dokusu oluşumu: Manganez normal bağ dokusunun oluşumuna katkıda bulunur (EFSA).
- Oksidatif stresten korunma: Manganez hücrelerin oksidatif stresten korunmasına katkıda bulunur (EFSA).
Takviye Gıdalarda Kullanım Limitleri
- Beslenme Referans Değeri (NRV): Manganez NRV 2 mg (1169/2011).
- Üst Alım Düzeyi (EFSA): EFSA sayısal klasik UL belirlememiş; 2023 görüşünde yetişkinler için 8 mg/gün 'güvenli alım düzeyi' tanımlamıştır (diğer gruplar 2–7 mg/gün).
- Türk mevzuatı (TETGK): Manganez TR Tebliği kapsamında izinlidir; NRV %'si etikette beyan edilir. Maksimum takviye miktarı için güncel kılavuz esas alınmalıdır (uydurulmadı).
Aşırı manganez nörotoksik olabilir (manganizm); yüksek Mn içeriği nedeniyle sülfat formunda doz kontrolü kritiktir.
Teknik Özellikler
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Saflık (Mn) | 32,11% |
| Görünüş | Çok Açık Pembe-Beyaz Toz |
| Nem | ≤5.0 % |
| Çözünürlük | Suda Çözünür |
Bilimsel Çalışmalar
Aşağıdaki bağımsız araştırmalar bu mineralin biyoyararlanımı, kullanımı ve etkilerine ilişkindir (kanıt düzeyleri belirtilmiştir):
- PubMed 10475586 — Manganez eksikliği ve toksisitesini inceleyen derleme.
- PubMed 32809738 — Manganez toksisitesini inceleyen derleme.
- PubMed 29849912 — Manganez, oksidatif stres ve metabolik hastalıkları inceleyen derleme.
Teknik Belgeler ve Tedarik — Asuka Kimya
Manganese Sulphate için SDS, TDS, CoA ve tedarik koşulları için Asuka Kimya ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar
- efsa.onlinelibrary.wiley.com
- ods.od.nih.gov
- ncbi.nlm.nih.gov
- eur-lex.europa.eu
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Bu sayfadaki kullanım ve sağlık bilgileri resmî mevzuat/kurum kaynakları (EFSA, NIH ODS, Türk Gıda Kodeksi, EUR-Lex) ve bağımsız bilimsel yayınlardan (PubMed) derlenmiştir. Ürün bir gıda takviyesi/gıda hammaddesidir; hastalık teşhis veya tedavisi amacı taşımaz.