Zinc Picolinate (Çinko Pikolinat) Nedir?
Çinko pikolinat, çinkonun pikolinik asit (triptofan metaboliti) ile oluşturduğu şelat tuzudur. Pikolinik asit çinkoyu bağlayarak bağırsakta emilimini kolaylaştırdığı düşünülen kararlı bir kompleks oluşturur. Yüksek emilimli bir çinko formu olarak pazarlanır.
- Molekül formülü: C₁₂H₈N₂O₄Zn
- CAS numarası: 17949-65-4
- Form: Toz / Granül
- Kalite: Gıda / İlaç Kalite
- Çinko pikolinat (MoA ~309,6) ~%21 elementel çinko içerir; 50 mg tuz ~10,5 mg elementel Zn.
Çinko Pikolinat Ne İşe Yarar? Neden Kullanılır?
Çinko pikolinat, şelat yapısı ve yüksek emilim itibarı nedeniyle tercih edilen bir çinko formudur; nötr tadı kapsül ve tabletler için uygundur. Yüksek emilim iddiası sınırlı sayıda çalışmaya dayandığından seçim, biyoyararlanım beklentisi ile mide toleransı dengesine göre yapılmalıdır.
Başlıca kullanım alanları: Takviye Edici Gıdalar, Tablet Üretimi, Kapsül (Toz), Mineral Destek, İmmün Sistem, Enzim Destekleyicisi, Biyoyararlanım, Gıda Formülasyonu.
Takviye Edici Gıdalarda Kullanımı
- Pikolinat şelat formu: Çinko iki pikolinik asit molekülüyle şelatlanır; pikolinik asidin doğal bir çinko taşıyıcısı olduğu ve bu kompleksin emilimi kolaylaştırdığı öne sürülmüştür.
- Yüksek emilim iddiası ve kanıt sınırı: 1987 tarihli çift-kör çalışmada çinko pikolinat saç/idrar/eritrosit çinko düzeyini glukonat ve sitrata göre artırmıştır; ancak bu tek küçük çalışma izotop yöntemiyle tekrarlanmamıştır (NIH ODS formlar arası kesin farkın kanıtlanmadığını belirtir).
- Kullanım aralığı: Genellikle 15–30 mg elementel çinko sağlayacak dozlarda formüle edilir; beyan elementel çinko üzerinden yapılmalıdır.
- Mide toleransı: Şelat yapısı iyonik sülfata kıyasla mideyi daha az tahriş edebilir; yine de yüksek dozda bulantı görülebilir.
Gıda Sanayinde Kullanımı
- İzin verilen çinko kaynağı: TR Tebliği ekinde ve AB mevzuatında izinli çinko kaynaklarındandır.
- Kapsül ve tablet kullanımı: Nötr tada ve iyi çözünürlüğe sahip olduğundan öncelikle kapsül ve tablet formundaki takviyelerde çinko kaynağı olarak kullanılır.
Sağlık Üzerindeki Etkileri
Çinko, vücutta çok sayıda temel işlevde rol oynayan bir mineraldir. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından yetkilendirilmiş/değerlendirilmiş başlıca işlevler:
- Bağışıklık sistemi: Çinko bağışıklık sisteminin normal işlevine katkıda bulunur (EFSA).
- DNA sentezi ve hücre bölünmesi: Çinko normal DNA sentezine ve hücre bölünmesine katkıda bulunur (EFSA).
- Oksidatif stresten korunma: Çinko hücrelerin oksidatif stresten korunmasına katkıda bulunur (EFSA).
- Bilişsel fonksiyon: Çinko normal bilişsel işlevin sürdürülmesine katkıda bulunur (EFSA).
- Doğurganlık ve testosteron: Çinko normal doğurganlığa ve kandaki normal testosteron düzeyine katkıda bulunur (EFSA). Not: Büyük bir RKÇ'de 30 mg çinko + folik asit meni kalitesini/canlı doğum oranını anlamlı iyileştirmemiştir.
- Saç, tırnak, cilt, kemik: Çinko normal saç, tırnak, cilt ve kemiklerin korunmasına katkıda bulunur (EFSA).
Takviye Gıdalarda Kullanım Limitleri
- Beslenme Referans Değeri (NRV): Çinko NRV 10 mg (1169/2011).
- Üst Alım Düzeyi (EFSA): EFSA çinko UL 25 mg/gün (toplam elementel çinko).
- Türk mevzuatı (TETGK): Çinko pikolinat TR Tebliği'nde izinli çinko kaynağıdır; günlük maksimum çinko için kesin sayı resmi ekten doğrulanmalıdır (uydurulmadı).
Aşırı çinko bakır emilimini bozar; uzun süreli yüksek doz bakır eksikliği riski taşır, toplam UL 25 mg/gün.
Teknik Özellikler
| Parametre | Değer |
|---|---|
| Saflık | 98.0 - 101.0% |
| Görünüş | Beyaz Kristal Toz veya Granül Toz |
| Nem | ≤5.0 % |
| Çözünürlük | Suda Çözünür |
Bilimsel Çalışmalar
Aşağıdaki bağımsız araştırmalar bu mineralin biyoyararlanımı, kullanımı ve etkilerine ilişkindir (kanıt düzeyleri belirtilmiştir):
- PubMed 3630857 — Çinko pikolinat, sitrat ve glukonatın insanlarda emilimini karşılaştıran çalışma (tek, tekrarlanmamış küçük çalışma).
- PubMed 31910279 — Erkeklerde folik asit ve çinko takviyesinin meni kalitesi ve canlı doğuma etkisini değerlendiren randomize klinik çalışma (null sonuç).
- PubMed 22566526 — Soğuk algınlığı tedavisinde çinkonun sistematik derleme ve meta-analizi.
Teknik Belgeler ve Tedarik — Asuka Kimya
Zinc Picolinate için SDS, TDS, CoA ve tedarik koşulları için Asuka Kimya ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar
- efsa.onlinelibrary.wiley.com
- ods.od.nih.gov
- eur-lex.europa.eu
- pubchem.ncbi.nlm.nih.gov
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
- pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
Bu sayfadaki kullanım ve sağlık bilgileri resmî mevzuat/kurum kaynakları (EFSA, NIH ODS, Türk Gıda Kodeksi, EUR-Lex) ve bağımsız bilimsel yayınlardan (PubMed) derlenmiştir. Ürün bir gıda takviyesi/gıda hammaddesidir; hastalık teşhis veya tedavisi amacı taşımaz.